Hoe combineer je een BHV plan met een brandveiligheidsplan?
Veel organisaties werken met een BHV-plan en een brandveiligheidsplan als twee afzonderlijke documenten. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk overlappen deze plannen elkaar aanzienlijk. Door ze slim te combineren, bespaar je tijd, voorkom je tegenstrijdigheden en zorg je voor een samenhangende aanpak van veiligheid binnen je organisatie.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het combineren van een BHV-plan en een brandveiligheidsplan. Of je nu net begint met het opstellen van je veiligheidsbeleid of een bestaand plan wilt aanscherpen, je vindt hier praktische handvatten om direct mee aan de slag te gaan.
Wat is het verschil tussen een BHV-plan en een brandveiligheidsplan?
Een BHV-plan beschrijft hoe de bedrijfshulpverlening binnen een organisatie is georganiseerd: wie de BHV’ers zijn, welke taken zij hebben, hoe de alarmering verloopt en hoe een ontruiming plaatsvindt. Een brandveiligheidsplan richt zich specifiek op het voorkomen en beheersen van brand, inclusief preventieve maatregelen, blusvoorzieningen en de bouwtechnische staat van het pand.
Het BHV-plan heeft een bredere scope dan alleen brand. Het omvat ook situaties zoals een medisch incident, een agressieve bezoeker of een chemisch gevaar. Het brandveiligheidsplan is juist diepgaander op het gebied van brandpreventie en gaat in op zaken als brandcompartimentering, vluchtwegen en het onderhoud van brandmeldinstallaties. Kort gezegd: het BHV-plan gaat over mensen en procedures, het brandveiligheidsplan gaat over het gebouw en de technische voorzieningen.
Waar overlappen de twee plannen elkaar?
De overlap zit voornamelijk in de ontruimingsprocedure, de alarmering bij brand en de taken van BHV’ers tijdens een brandsituatie. Beide plannen beschrijven wie wat doet als de brandmelding afgaat, welke vluchtwegen beschikbaar zijn en hoe de communicatie met de brandweer verloopt. Juist die overlap maakt het logisch om de plannen op elkaar af te stemmen of samen te voegen.
Zijn bedrijven wettelijk verplicht beide plannen op te stellen?
Ja, werkgevers zijn op basis van de Arbowet verplicht een BHV-organisatie in te richten en dit schriftelijk vast te leggen in een BHV-beleidsplan. Het brandveiligheidsplan is niet altijd wettelijk verplicht als afzonderlijk document, maar de inhoud ervan vloeit voort uit de Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en het Bouwbesluit.
De Arbowet schrijft voor dat iedere werkgever maatregelen neemt om brand te voorkomen en de gevolgen ervan te beperken. Dit betekent in de praktijk dat de brandveiligheidsaspecten altijd ergens geborgd moeten zijn, of dat nu in een apart brandveiligheidsplan is of als onderdeel van het BHV-beleidsplan. Voor panden met een verhoogd risico, zoals zorginstellingen, scholen of gebouwen met een grote publiekstoestroom, kunnen gemeenten of via de omgevingsvergunning aanvullende eisen stellen aan het brandveiligheidsplan.
Hoe stel je een gecombineerd BHV- en brandveiligheidsplan op?
Begin met het inventariseren van wat je al hebt. Leg het bestaande BHV-plan en het brandveiligheidsplan naast elkaar en identificeer de overlappende onderdelen. Gebruik die overlap als basis voor het gecombineerde document en voeg de unieke onderdelen van elk plan toe als aparte hoofdstukken.
Een praktische aanpak is om het gecombineerde plan op te bouwen in drie lagen:
- Organisatie en verantwoordelijkheden: Wie is verantwoordelijk voor de BHV, wie beheert de brandveiligheidsvoorzieningen en wie is het aanspreekpunt voor de brandweer?
- Preventie en technische voorzieningen: Welke brandpreventieve maatregelen zijn getroffen, hoe worden blusapparaten en AED’s onderhouden en hoe zijn vluchtwegen geborgd?
- Procedures en oefeningen: Hoe verloopt de alarmering, wat zijn de ontruimingsprocedures en hoe vaak worden BHV-oefeningen en brandoefeningen gehouden?
Betrek bij het opstellen van het plan zowel de BHV-coördinator als de facilitair verantwoordelijke. Zij hebben elk kennis van een deel van het totaalplaatje. Door hen samen aan tafel te zetten, voorkom je dat er blinde vlekken ontstaan in het gecombineerde veiligheidsplan.
Wat moet er minimaal in een gecombineerd veiligheidsplan staan?
Een gecombineerd BHV- en brandveiligheidsplan moet minimaal de volgende onderdelen bevatten: een beschrijving van de BHV-organisatie, de taken en bevoegdheden van BHV’ers, de alarmerings- en ontruimingsprocedure, een overzicht van brandpreventieve maatregelen en een onderhoudsschema voor veiligheidsvoorzieningen.
Meer concreet gaat het om de volgende elementen:
- Naam en contactgegevens van de BHV-coördinator en plaatsvervangers
- Aantal gecertificeerde BHV’ers en de geldigheid van hun BHV-training
- Plattegrond met vluchtwegen, nooduitgangen en locaties van blusapparaten en AED’s
- Procedure voor het melden van brand en het alarmeren van medewerkers en bezoekers
- Afspraken over ontruiming, inclusief de rol van verdiepingshoofden of ploegleiders
- Overzicht van risicozones binnen het pand, zoals serverruimtes of opslagruimtes
- Onderhoudsschema voor brandblussers, noodverlichting en brandmeldinstallaties
- Evaluatieprocedure na een incident of oefening
Houd er rekening mee dat het plan afgestemd moet zijn op de specifieke situatie van je organisatie. Een kantooromgeving met twintig medewerkers vraagt om een andere uitwerking dan een productiefaciliteit met ploegendiensten en gevaarlijke stoffen.
Hoe houd je een gecombineerd veiligheidsplan actueel?
Een gecombineerd veiligheidsplan is actueel als het de werkelijke situatie in je organisatie weerspiegelt. Stel een vaste reviewcyclus in van minimaal eens per jaar en koppel de update van het plan aan concrete aanleidingen, zoals een verbouwing, een personeelswijziging of een incident.
Situaties die altijd aanleiding geven tot een update zijn:
- Wijzigingen in de bezetting van het BHV-team, bijvoorbeeld doordat een BHV’er vertrekt of zijn BHV-cursus moet verlengen
- Aanpassingen aan het pand, zoals een verbouwing of een nieuwe indeling van de werkvloer
- Veranderingen in de bedrijfsactiviteiten die nieuwe risico’s met zich meebrengen
- Wijzigingen in wet- en regelgeving op het gebied van arbo of brandveiligheid
- Aanbevelingen die voortkomen uit een ontruimingsoefening of een incident
Wijs een vaste eigenaar aan voor het plan, bij voorkeur de BHV-coördinator of de veiligheidsverantwoordelijke. Zorg dat deze persoon de bevoegdheid heeft om het plan te wijzigen en dat wijzigingen worden gecommuniceerd aan alle betrokken medewerkers. Een plan dat in de la verdwijnt, biedt geen enkele bescherming.
Hoe HBO Safe helpt met jouw BHV-plan en brandveiligheidsplan
Wij begrijpen dat het opstellen en actueel houden van een gecombineerd veiligheidsplan tijdrovend is, zeker als je er ook nog voor moet zorgen dat alle BHV’ers hun certificaten op orde hebben. Daarom bieden wij als HBO Safe een complete aanpak, waarbij trainingen, advies en materialen door één partij worden geleverd.
Wat wij voor jouw organisatie kunnen betekenen:
- BHV-trainingen en verlenging: Via onze BHV-cursus zorgen we ervoor dat jouw BHV’ers altijd gecertificeerd en inzetbaar zijn, op een van onze 22 trainingslocaties of bij jou op locatie
- BHV-beleidsplan en brandveiligheidsadvies: Onze adviseurs helpen je bij het opstellen of actualiseren van een gecombineerd veiligheidsplan dat voldoet aan de Arbowet en aansluit op jouw specifieke situatie
- Onderhoud van veiligheidsmaterialen: Via ons zusterbedrijf BrandveiligNL zorgen we voor het onderhoud van brandblussers, AED’s en noodverlichting, zodat jouw technische voorzieningen altijd op orde zijn
- Academy-dashboard: Met ons digitale platform heb je altijd realtime inzicht in de veiligheidsstatus van je organisatie, van certificaten tot onderhoudscontracten
Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij een compleet en actueel veiligheidsplan? Bekijk ons volledige aanbod van veiligheidstrainingen en diensten of neem direct contact met ons op. We denken graag met je mee over een aanpak die past bij jouw organisatie en sector. Meer weten over HBO Safe en onze werkwijze? Je bent van harte welkom.
Veelgestelde vragen
Kan een klein bedrijf met minder dan tien medewerkers volstaan met een eenvoudiger gecombineerd veiligheidsplan?
Ja, de omvang van het veiligheidsplan mag worden afgestemd op de schaal en de risico's van je organisatie. Een klein kantoor met weinig medewerkers en lage brandrisico's kan volstaan met een beknopt document, zolang alle wettelijk verplichte onderdelen aanwezig zijn, zoals de BHV-organisatie, ontruimingsprocedure en een overzicht van brandpreventieve maatregelen. Houd er wel rekening mee dat de Arbowet geen uitzondering maakt op de verplichting tot het inrichten van een BHV-organisatie, ongeacht de bedrijfsgrootte.
Wat zijn de meest voorkomende fouten bij het combineren van een BHV-plan en een brandveiligheidsplan?
De meest gemaakte fout is dat organisaties de twee plannen simpelweg samenvoegen zonder de overlappende onderdelen te harmoniseren, waardoor tegenstrijdige procedures ontstaan, bijvoorbeeld twee verschillende alarmeringsprocedures die naast elkaar blijven bestaan. Een andere veelgemaakte fout is dat het gecombineerde plan wordt opgesteld zonder input van zowel de BHV-coördinator als de facilitair verantwoordelijke, waardoor er blinde vlekken blijven bestaan. Zorg er daarom altijd voor dat het definitieve document door beide partijen wordt gereviewed en goedgekeurd.
Hoe betrek je medewerkers bij het veiligheidsplan zonder hen te overladen met informatie?
Maak onderscheid tussen wat iedereen moet weten en wat alleen relevant is voor BHV'ers en leidinggevenden. Voor alle medewerkers volstaat een beknopte samenvatting met de ontruimingsprocedure, de locatie van nooduitgangen en het alarmnummer. BHV'ers en verdiepingshoofden ontvangen de volledige versie van het plan. Door te werken met een digitaal platform, zoals een academy-dashboard, kun je bovendien bijhouden wie het plan heeft ingezien en of iedereen op de hoogte is van de meest recente versie.
Hoe vaak moeten BHV-oefeningen worden gehouden en moet dit worden vastgelegd in het veiligheidsplan?
De Arbowet schrijft geen vaste frequentie voor, maar de gangbare norm is minimaal één ontruimingsoefening per jaar. Voor organisaties met een hoger risicoprofiel, zoals zorginstellingen of productiebedrijven, wordt aanbevolen om twee keer per jaar te oefenen. Ja, de oefenfrequentie hoort thuis in het gecombineerde veiligheidsplan, inclusief een evaluatieprocedure waarbij bevindingen worden vastgelegd en gebruikt om het plan en de training te verbeteren.
Wat moet je doen als uit een inspectie of audit blijkt dat je veiligheidsplan niet voldoet aan de eisen?
Stel direct een verbeterplan op met concrete actiepunten, verantwoordelijke personen en een realistische deadline voor herstel. Informeer de inspecterende instantie proactief over de stappen die je neemt, dit wordt doorgaans positief gewaardeerd en kan leiden tot een coulantere termijn. Schakel indien nodig een externe adviseur in om het plan snel en correct op orde te brengen, zodat je niet alleen de formele verplichting nakomt, maar ook de daadwerkelijke veiligheid in je organisatie borgt.
Is het gecombineerde veiligheidsplan ook van toepassing op tijdelijke medewerkers, uitzendkrachten en bezoekers?
Ja, de zorgplicht van de werkgever geldt ook voor tijdelijke medewerkers en uitzendkrachten die in je pand werkzaam zijn. Zij moeten bij aanvang van hun werkzaamheden worden geïnformeerd over de ontruimingsprocedure en de locatie van nooduitgangen. Voor bezoekers volstaat doorgaans een mondelinge instructie bij binnenkomst of een beknopte visuele instructie via bewegwijzering, maar zorg dat de receptie of gastheer/gastvrouw hier een vaste procedure voor heeft die ook in het veiligheidsplan is opgenomen.
Kan het gecombineerde veiligheidsplan ook digitaal worden beheerd en gedeeld?
Absoluut, een digitaal beheerd veiligheidsplan heeft grote voordelen: wijzigingen zijn direct zichtbaar voor alle betrokkenen, versiebeheer is eenvoudiger en je kunt bijhouden wie het document heeft ingezien. Zorg wel voor een offline back-up of een gedrukte versie op een vaste locatie in het pand, zodat het plan ook raadpleegbaar is bij een stroomstoring of systeemstoring. Platforms zoals een digitaal academy-dashboard bieden bovendien de mogelijkheid om certificaten, onderhoudsschema's en het veiligheidsplan in één omgeving te beheren.