Hoeveel BHV’ers heb ik nodig tijdens een ontruimingsoefening?
Als vuistregel geldt dat je tijdens een ontruimingsoefening minimaal één gecertificeerde BHV’er per bouwkundige eenheid of verdieping aanwezig moet hebben, aangevuld met voldoende BHV’ers om alle taken tegelijk te kunnen uitvoeren. Voor de meeste kantooromgevingen betekent dit in de praktijk twee tot vier BHV’ers per oefening, afhankelijk van de grootte van het pand en het aantal aanwezige medewerkers. De exacte invulling hangt af van je bedrijfssituatie, je ontruimingsplan en de risico’s in je specifieke werkomgeving. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen rondom BHV-bezetting tijdens een ontruimingsoefening.
Wat bepaalt hoeveel BHV’ers er tijdens een ontruimingsoefening aanwezig moeten zijn?
Het benodigde aantal BHV’ers tijdens een ontruimingsoefening wordt bepaald door vier factoren: de grootte van het pand, het aantal aanwezige medewerkers, de indeling van het gebouw en de taken die tijdens de oefening uitgevoerd moeten worden. Er is geen universele formule, maar het uitgangspunt is altijd dat alle ontruimingstaken gelijktijdig en zonder gaten kunnen worden uitgevoerd.
De inhoud van je ontruimingsplan is hierbij leidend. Daarin staat beschreven welke rollen er zijn, wie verantwoordelijk is voor welk deel van het pand en hoe de communicatie verloopt tijdens een noodsituatie. Als je ontruimingsplan drie vloeren bestrijkt met elk een eigen ontruimingsroute, dan heb je minimaal drie BHV’ers nodig die tegelijkertijd actief kunnen zijn.
Andere factoren die meespelen zijn de aanwezigheid van personen met een beperking, de complexiteit van de vluchtroutes en de vraag of er een BHV-coördinator aanwezig moet zijn die het overzicht bewaart en contact onderhoudt met de hulpdiensten. Hoe groter en complexer de werklocatie, hoe meer BHV’ers je nodig hebt om een realistische en veilige oefening te kunnen houden.
Geldt er een wettelijk minimumaantal BHV’ers per medewerker?
De Arbowet schrijft geen vaste verhouding voor tussen het aantal BHV’ers en het totale aantal medewerkers. De wet stelt dat een werkgever verplicht is om een voldoende aantal BHV’ers in dienst te hebben, maar wat voldoende is, hangt af van de specifieke situatie van het bedrijf. De Inspectie SZW beoordeelt dit per geval op basis van de risico’s in de werkomgeving.
In de praktijk hanteren veel bedrijven en arbodiensten een richtlijn van één BHV’er per tien tot vijftien medewerkers als vertrekpunt. Dit is echter geen wettelijke norm, maar een praktische vuistregel die in veel kantooromgevingen goed werkt. Houd er rekening mee dat dit het totale aantal gecertificeerde BHV’ers in je organisatie betreft, niet alleen degenen die aanwezig zijn tijdens een oefening.
Wat wél wettelijk vastligt, is dat de BHV-organisatie op elk moment van de werkdag functioneel moet zijn. Dit betekent dat je ook rekening moet houden met ziekte, vakantie en deeltijdwerkers. Als je organisatie alleen maar BHV’ers heeft die op dezelfde dag vrij zijn, voldoe je op dat moment niet aan de wet, ook al zijn de certificaten op orde.
Welke taken moeten BHV’ers verdelen tijdens een ontruimingsoefening?
Tijdens een ontruimingsoefening moeten BHV’ers meerdere rollen gelijktijdig vervullen. De kern van de taakverdeling bestaat uit het alarmeren van medewerkers, het begeleiden van de ontruiming per zone of verdieping, het controleren of iedereen het pand heeft verlaten en het opvangen en tellen van medewerkers op het verzamelpunt.
Concreet worden de volgende taken verdeeld:
- Alarmering: één BHV’er activeert het alarm en informeert de overige BHV’ers en eventueel de receptie of portier
- Zonecoördinatie: per verdieping of afdeling begeleidt een BHV’er de medewerkers naar de dichtstbijzijnde nooduitgang
- Controle van ruimtes: toiletten, vergaderzalen en serverruimtes worden systematisch gecontroleerd op achtergebleven personen
- Opvang bij verzamelpunt: een BHV’er registreert wie aanwezig is en vergelijkt dit met de aanwezigheidslijst
- Coördinatie met hulpdiensten: de BHV-coördinator staat klaar om brandweer of ambulance te ontvangen en te informeren
Elke taak moet op hetzelfde moment worden uitgevoerd. Dat is precies waarom het aantal aanwezige BHV’ers tijdens de oefening zo belangrijk is: als één rol niet wordt ingevuld, ontstaan er blinde vlekken in de ontruiming die in een echte noodsituatie levensgevaarlijk kunnen zijn.
Wat als er te weinig BHV’ers aanwezig zijn op de dag van de oefening?
Als er op de geplande oefendag te weinig BHV’ers aanwezig zijn om alle taken te vervullen, is het verstandig de oefening te verzetten of aan te passen. Een ontruimingsoefening die niet realistisch kan worden uitgevoerd omdat cruciale rollen niet worden ingevuld, levert weinig leerwaarde op en geeft een vertekend beeld van hoe de organisatie er in werkelijkheid voor staat.
In de praktijk komt dit vaker voor dan verwacht. Een BHV’er is ziek, een andere is op zakenreis en een derde werkt die dag thuis. Dit is ook een belangrijke reden om als organisatie altijd een ruimere marge aan gecertificeerde BHV’ers te hebben dan het absolute minimum. Zo kun je ook bij onverwachte uitval een volwaardige oefening houden.
Als de oefening toch doorgaat met minder BHV’ers, documenteer dan duidelijk welke rollen niet zijn ingevuld en wat de reden was. Dit is relevante informatie voor de evaluatie achteraf en helpt je om je BHV-organisatie structureel te versterken. Herhaal de oefening zo snel mogelijk op een moment dat de volledige bezetting wel aanwezig is.
Overweeg ook om medewerkers zonder BHV-certificaat te trainen in basisvaardigheden zoals EHBO. Een EHBO-cursus vergroot de algehele weerbaarheid van je team, ook al vervangt het geen volwaardige BHV-opleiding.
Hoe vaak moet een ontruimingsoefening worden gehouden en wie telt mee?
Elke werkgever is wettelijk verplicht om minimaal één keer per jaar een ontruimingsoefening te houden. Dit is vastgelegd in de Arbowet en geldt voor alle organisaties waar medewerkers op een vaste locatie werken, ongeacht de grootte van het bedrijf. De oefening moet worden uitgevoerd met alle aanwezige medewerkers, niet alleen de BHV’ers.
Wie telt mee tijdens de oefening? In principe iedereen die op dat moment aanwezig is in het pand: vaste medewerkers, uitzendkrachten, stagiairs en bezoekers. Dit is ook de reden waarom het ontruimingsplan rekening moet houden met wisselende aantallen aanwezigen en personen die de locatie niet goed kennen.
Voor grotere of complexere organisaties, of bedrijven met een hoger risicoprofiel, kan het verstandig zijn om vaker dan één keer per jaar te oefenen. Denk aan situaties waarbij veel nieuwe medewerkers zijn gestart, het pand is verbouwd of de ontruimingsroutes zijn gewijzigd. In die gevallen is een tussentijdse oefening of een gedeeltelijke herhaling een verstandige keuze.
Vergeet ook niet dat de oefening na afloop geëvalueerd moet worden. Noteer wat goed ging, wat beter kan en welke rollen niet optimaal zijn ingevuld. Die evaluatie vormt de basis voor verbeteringen in je BHV-organisatie en je ontruimingsplan voor het volgende jaar.
Hoe wij helpen met jouw ontruimingsoefening
Bij HBO Safe begeleiden we organisaties van elke omvang bij het opzetten, uitvoeren en evalueren van een professionele ontruimingsoefening. Of je nu voor het eerst een oefening organiseert of je bestaande aanpak wilt verbeteren, we denken graag met je mee. Concreet bieden we:
- BHV-trainingen op locatie of bij ons, door heel Nederland, zodat jouw medewerkers weten wat ze moeten doen bij brand, onwelwording of een ander incident
- Begeleiding bij het opstellen van een ontruimingsplan conform NEN 8112, inclusief taakverdeling en verantwoordelijkheden voor BHV’ers
- Organisatie en uitvoering van de jaarlijkse ontruimingsoefening, inclusief evaluatie en advies over verbeterpunten
- Overzicht via ons Academy-dashboard, zodat je altijd weet wie gecertificeerd is, wanneer herhalingstrainingen nodig zijn en of je organisatie compliant is
Wil je weten welke trainingen en begeleiding bij jouw organisatie passen? Bekijk ons volledige trainingsaanbod of vraag een vrijblijvende offerte aan. We helpen je graag op weg.
Veelgestelde vragen
Mag een medewerker zonder BHV-certificaat tijdelijk een BHV-rol vervullen tijdens een ontruimingsoefening?
Nee, tijdens een ontruimingsoefening mogen alleen gecertificeerde BHV'ers de officiële BHV-rollen vervullen. Een medewerker zonder geldig certificaat heeft niet de vereiste kennis en vaardigheden om deze verantwoordelijkheid op een veilige en betrouwbare manier uit te voeren. Wil je de bezetting vergroten? Zorg dan dat meer medewerkers een erkende BHV-opleiding volgen, zodat je altijd voldoende gecertificeerde krachten beschikbaar hebt.
Hoe plan je een ontruimingsoefening zodat er altijd genoeg BHV'ers aanwezig zijn?
Plan de oefening op een dag en tijdstip waarop de aanwezigheid van BHV'ers zo goed mogelijk te voorspellen is, en stem dit van tevoren af met alle betrokken BHV'ers. Houd rekening met vaste vrije dagen, terugkerende vergaderingen buiten kantoor en deeltijdrosters. Communiceer de oefendatum tijdig en leg vast wie bevestigd aanwezig is, zodat je ruim van tevoren kunt bijsturen als de bezetting dreigt te krap te worden.
Wat moet er in de evaluatie na een ontruimingsoefening worden vastgelegd?
Noteer minimaal de ontruimingstijd, eventuele knelpunten per zone of verdieping, rollen die niet of onvolledig zijn ingevuld en het gedrag van medewerkers op het verzamelpunt. Leg ook vast of de aanwezigheidslijst klopte en hoe de communicatie tussen BHV'ers onderling verliep. Deze gegevens vormen de basis voor concrete verbeteracties in je ontruimingsplan en BHV-organisatie voor het volgende jaar.
Gelden er andere eisen voor de BHV-bezetting in panden met meerdere huurders of gedeelde kantoorruimtes?
Ja, in panden met meerdere huurders of gedeelde werkruimtes is elke werkgever afzonderlijk verantwoordelijk voor een functionele BHV-organisatie binnen zijn eigen deel van het pand. Tegelijkertijd is het verstandig om de ontruimingsplannen op elkaar af te stemmen en afspraken te maken over samenwerking bij een gezamenlijke ontruiming. In de praktijk betekent dit dat je als huurder zowel je eigen BHV-bezetting op orde moet hebben als weten hoe de coördinatie met andere partijen in het pand verloopt.
Hoe lang mag het BHV-certificaat van een medewerker verlopen zijn voordat hij of zij niet meer mee mag doen als BHV'er tijdens een oefening?
Een verlopen BHV-certificaat betekent dat de medewerker formeel niet meer als gecertificeerd BHV'er mag optreden, ook niet tijdens een oefening. De Arbowet vereist dat BHV'ers beschikken over actuele kennis en vaardigheden, en een verlopen certificaat voldoet daar niet aan. Plan herhalingstrainingen ruim voor de vervaldatum in om hiaten in je BHV-bezetting te voorkomen; een overzichtsdashboard zoals dat van HBO Safe kan hierbij helpen.
Moeten externe bezoekers of leveranciers ook deelnemen aan een ontruimingsoefening?
Ja, iedereen die op het moment van de oefening aanwezig is in het pand doet mee, inclusief bezoekers, leveranciers en uitzendkrachten. Dit weerspiegelt een realistische noodsituatie, waarbij je ook rekening moet houden met mensen die de locatie niet goed kennen. Zorg er daarom voor dat BHV'ers bij de ingang of receptie duidelijk aanwijzingen geven en dat bezoekers actief worden begeleid naar het verzamelpunt.
Wat is het verschil tussen een BHV-opleiding en een herhalingstraining, en hoe vaak is een herhalingstraining verplicht?
Een BHV-opleiding is de initiële training waarbij medewerkers voor het eerst alle basisvaardigheden aanleren, zoals brandbestrijding, ontruiming en eerste hulp. Een herhalingstraining is een kortere opfriscursus die ervoor zorgt dat die kennis actueel en toepasbaar blijft. Er is geen wettelijk vastgelegde frequentie voor herhalingstrainingen, maar de gangbare richtlijn is één keer per jaar, zodat BHV'ers scherp blijven en aansluiten op eventuele wijzigingen in het ontruimingsplan.
Gerelateerde artikelen
- Wat zijn de gevolgen van geen geldige BHV certificaten in bedrijven?
- Wat zijn de beste momenten voor BHV training in het jaar?
- Kan je een BHV cursus ook op locatie bij het bedrijf volgen?
- Kan een BHV cursus aangepast worden aan specifieke risico's?
- Hoe motiveer je medewerkers om een BHV cursus te volgen?
