Wat zijn de onderdelen van een goed BHV plan voor een MKB-bedrijf?

Een goed BHV-plan is de ruggengraat van de bedrijfsveiligheid voor elk mkb-bedrijf. Het legt vast wie er verantwoordelijk is bij een noodsituatie, welke procedures gelden en hoe medewerkers veilig kunnen handelen wanneer het er echt op aankomt. Toch worstelen veel ondernemers met de vraag wat zo’n plan precies moet bevatten en hoe je het praktisch inricht voor een kleinere organisatie.

In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het BHV-beleidsplan voor het mkb: van de wettelijke verplichtingen tot de concrete inhoud en het onderhoud ervan. Of je nu bezig bent met het opstellen van een nieuw plan of een bestaand plan wilt verbeteren, hier vind je een helder overzicht.

Wat is een BHV-plan en waarom is het verplicht?

Een BHV-plan, ook wel BHV-beleidsplan of ontruimingsplan genoemd, is een schriftelijk document dat beschrijft hoe een organisatie omgaat met noodsituaties, zoals brand, een medisch incident of een ontruiming. Het plan legt de taken, verantwoordelijkheden en procedures vast die gelden voor de bedrijfshulpverleners binnen het bedrijf. De verplichting om een BHV-plan te hebben vloeit voort uit de Arbowet.

Artikel 15 van de Arbowet verplicht iedere werkgever om te zorgen voor doeltreffende bedrijfshulpverlening. Dat betekent niet alleen dat er voldoende opgeleide BHV’ers aanwezig moeten zijn, maar ook dat er een duidelijke structuur is vastgelegd voor het geval er iets misgaat. Zonder een goed onderbouwd BHV-beleidsplan loop je als werkgever het risico op boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie en, belangrijker nog, op onnodig letsel of erger bij medewerkers en bezoekers.

Voor het mkb is een BHV-plan extra waardevol, omdat kleinere organisaties in een noodsituatie vaak minder mensen beschikbaar hebben. Een helder plan zorgt ervoor dat iedereen weet wat zijn of haar rol is, ook als de directeur of leidinggevende er niet bij is.

Welke onderdelen moet een BHV-plan bevatten?

Een volledig BHV-plan bevat minimaal de volgende onderdelen: een beschrijving van de organisatie en het pand, de taken en verantwoordelijkheden van BHV’ers, de alarmerings- en ontruimingsprocedures, de locatie van nooduitgangen en hulpmiddelen, en een overzicht van de aanwezige BHV’ers en hun contactgegevens. Samen vormen deze elementen een werkbaar en wettelijk compliant document.

Organisatie en risico-inventarisatie

Het plan begint met een beschrijving van het bedrijf: het type activiteiten, het aantal medewerkers, de indeling van het pand en de specifieke risico’s die aanwezig zijn. Deze risico-inventarisatie, ook wel de RI&E genoemd, vormt de basis voor alle verdere keuzes in het plan. Een productiebedrijf met gevaarlijke stoffen heeft immers andere risico’s dan een kantoororganisatie.

Taken en verantwoordelijkheden

Het plan moet duidelijk beschrijven wie de BHV-coördinator is, hoeveel BHV’ers er zijn aangesteld en wat ieders specifieke taak is bij een incident. Denk aan eerste hulp verlenen, brand blussen, ontruimen en het opvangen van hulpdiensten. Door rollen vooraf vast te leggen, voorkom je verwarring op het moment dat snel handelen noodzakelijk is.

Alarmerings- en ontruimingsprocedures

Een goed BHV-plan beschrijft stap voor stap hoe het alarm wordt gegeven, wie de brandweer of ambulance belt en hoe de ontruiming van het pand verloopt. Dit omvat ook de aanwijzing van verzamelplaatsen buiten het pand en de procedure om te controleren of iedereen veilig is. De procedures moeten zijn afgestemd op de specifieke situatie van het bedrijf, inclusief de aanwezigheid van bezoekers of mensen met een beperking.

Noodmiddelen en plattegronden

Het plan bevat een overzicht van de aanwezige noodmiddelen, zoals brandblussers, AED’s en noodverlichting, inclusief de locaties daarvan. Plattegronden van het pand met vluchtroutes en de posities van nooduitgangen horen hier ook bij. Deze informatie moet actueel zijn en bij voorkeur ook visueel zichtbaar zijn in het pand zelf.

Hoeveel BHV’ers heeft een mkb-bedrijf nodig?

De Arbowet schrijft geen exact aantal BHV’ers voor, maar stelt dat er altijd voldoende bedrijfshulpverleners aanwezig moeten zijn om adequaat te kunnen handelen bij een noodsituatie. In de praktijk hanteert de Arbeidsinspectie als richtlijn minimaal één BHV’er per 50 medewerkers, maar dit is afhankelijk van de risico’s in het bedrijf.

Voor een mkb-bedrijf betekent dit dat je bij een team van tien medewerkers al minimaal één gecertificeerde BHV’er nodig hebt. Maar het is verstandig om altijd een buffer in te bouwen: als de enige BHV’er ziek is of op vakantie, moet er alsnog iemand beschikbaar zijn. Twee of drie opgeleide BHV’ers is voor de meeste kleine bedrijven een realistisch minimum.

Factoren die het benodigde aantal BHV’ers verhogen, zijn onder andere:

De aanwezigheid van bezoekers, klanten of patiënten
Werken met gevaarlijke stoffen of machines
Meerdere verdiepingen of locaties
Onregelmatige werktijden of ploegendiensten
Specifieke risico’s, zoals brand of chemische stoffen

Het is aan te raden om het benodigde aantal BHV’ers te laten afhangen van de uitkomsten van de RI&E, zodat de keuze altijd aansluit bij de werkelijke situatie in jouw bedrijf.

Hoe stel je een BHV-plan op voor een mkb-bedrijf?

Het opstellen van een BHV-plan voor een mkb-bedrijf begint met het in kaart brengen van de risico’s in de organisatie via een RI&E. Vervolgens stel je op basis daarvan de structuur van de BHV-organisatie vast, leg je procedures vast en zorg je voor de juiste training van aangewezen medewerkers. Het plan moet praktisch, leesbaar en toegankelijk zijn voor iedereen in de organisatie.

Stap voor stap naar een compleet plan

Inventariseer de risico’s: Breng in kaart welke gevaren aanwezig zijn in het pand en bij de bedrijfsactiviteiten.
Bepaal de BHV-organisatie: Stel vast hoeveel BHV’ers nodig zijn en wie die rol op zich neemt.
Leg procedures vast: Beschrijf de stappen bij brand, medische incidenten en ontruiming.
Zorg voor training: Laat aangewezen medewerkers een erkende BHV-cursus volgen en houd hun certificaten actueel.
Maak het plan toegankelijk: Zorg dat alle medewerkers weten waar het plan te vinden is en wat hun rol is.
Oefen regelmatig: Plan jaarlijks een ontruimingsoefening om de procedures te testen en te verfijnen.

Een veelgemaakte fout bij mkb-bedrijven is dat het BHV-plan eenmalig wordt opgesteld en daarna in de la verdwijnt. Een plan dat niet wordt geoefend en bijgehouden, biedt in een echte noodsituatie weinig houvast. Maak er een levend document van dat actief onderdeel is van de veiligheidscultuur binnen je organisatie.

Hoe vaak moet een BHV-plan worden bijgewerkt?

Een BHV-plan moet minimaal jaarlijks worden geëvalueerd en direct worden bijgewerkt na elke relevante wijziging in de organisatie. Denk aan een verhuizing, een verbouwing, een significante groei of krimp van het personeelsbestand, of een verandering in de bedrijfsactiviteiten. Wacht niet tot de jaarlijkse evaluatie als er tussentijds iets verandert dat de veiligheid beïnvloedt.

Concrete aanleidingen om het plan te herzien zijn onder andere:

Wijzigingen in de plattegrond of indeling van het pand
Wijzigingen in de BHV-organisatie, bijvoorbeeld als een BHV’er het bedrijf verlaat
Verlopen certificaten van BHV’ers die een herhalingstraining nodig hebben
Nieuwe risico’s door andere bedrijfsactiviteiten of materialen
Gewijzigde wet- en regelgeving rondom de Arbowet of brandveiligheid
Aanbevelingen naar aanleiding van een ontruimingsoefening of een incident

Na iedere BHV-training of oefening is het zinvol om het plan kritisch te bekijken. Wat werkte goed? Waar was onduidelijkheid? Die inzichten maken het plan sterker en de organisatie beter voorbereid.

Hoe HBO Safe helpt met jouw BHV-beleidsplan

Wij begrijpen dat het opstellen en bijhouden van een goed BHV-plan voor mkb-bedrijven tijdrovend en complex kan zijn. Daarom bieden wij als one-stop-shop alles wat je nodig hebt op het gebied van bedrijfsveiligheid: van gecertificeerde BHV-trainingen tot professioneel advies over je beleidsplan.

Wat HBO Safe voor jou kan betekenen:

Erkende BHV-cursussen: Onze BHV-cursus wordt verzorgd door ervaren instructeurs en is beschikbaar op meer dan 22 locaties door heel Nederland, of bij jou op locatie.
BHV-beleidsplannen op maat: Wij stellen professionele BHV-beleidsplannen op die voldoen aan de NEN-normen en de Arbowet, volledig afgestemd op jouw organisatie.
Compleet veiligheidspakket: Via ons overzicht van diensten combineer je trainingen, advies en veiligheidsmaterialen vanuit één vertrouwde partner.
Meer dan 30 jaar ervaring: Wij werken voor uiteenlopende sectoren, van zorg en retail tot industrie en overheid, en kennen de specifieke uitdagingen van het mkb.

Wil je weten hoe HBO Safe jouw organisatie kan helpen met een compleet en actueel BHV-plan? Neem contact met ons op of bekijk het volledige aanbod op hbosafe.nl. We denken graag met je mee.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de gevolgen als mijn bedrijf geen geldig BHV-plan heeft?

Als bij een inspectie door de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat je geen adequaat BHV-plan hebt, kun je een waarschuwing of een boete ontvangen. Maar de risico's gaan verder dan een financiële sanctie: zonder duidelijke procedures kunnen medewerkers en bezoekers bij een noodsituatie ernstig gevaar lopen. In het geval van een incident kan het ontbreken van een BHV-plan ook gevolgen hebben voor je aansprakelijkheid als werkgever.

Kan ik als kleine ondernemer een BHV-plan zelf opstellen, of heb ik daar een expert voor nodig?

Voor een eenvoudige kantooromgeving met weinig risico's is het zeker mogelijk om zelf een BHV-plan op te stellen, mits je goed op de hoogte bent van de wettelijke vereisten en de uitkomsten van je RI&E als basis gebruikt. Voor bedrijven met complexere risico's, zoals gevaarlijke stoffen, meerdere verdiepingen of wisselende bezettingsgraden, is professioneel advies sterk aanbevolen. Een expert zorgt ervoor dat het plan volledig voldoet aan de NEN-normen en de Arbowet, en dat er geen blinde vlekken zijn.

Hoe zorg ik ervoor dat al mijn medewerkers het BHV-plan kennen, ook nieuwe collega's?

Verwerk het BHV-plan structureel in het onboardingproces van nieuwe medewerkers, zodat zij vanaf dag één weten wat de procedures zijn, waar de nooduitgangen zich bevinden en wie de BHV'ers zijn. Hang de plattegrond met vluchtroutes op een zichtbare plek in het pand en zorg dat het volledige plan digitaal toegankelijk is voor alle medewerkers. Regelmatige ontruimingsoefeningen zijn de meest effectieve manier om de kennis levend te houden in de hele organisatie.

Wat moet ik regelen als mijn enige BHV'er het bedrijf verlaat of langdurig ziek is?

Dit is een veelvoorkomende kwetsbaarheid bij kleine bedrijven: zorg daarom altijd voor minimaal twee gecertificeerde BHV'ers, zodat je nooit afhankelijk bent van één persoon. Zodra een BHV'er vertrekt, moet je het BHV-plan direct bijwerken met de nieuwe contactgegevens en verantwoordelijkheden, en zo snel mogelijk een vervanger laten opleiden. Overweeg ook om meerdere medewerkers te stimuleren een BHV-certificaat te halen, zodat je een flexibele buffer opbouwt.

Geldt er een apart BHV-plan als mijn bedrijf op meerdere locaties actief is?

Ja, in principe heeft elke locatie een eigen BHV-plan nodig, omdat de risico's, plattegronden, nooduitgangen en aanwezige BHV'ers per pand kunnen verschillen. Je kunt wel een overkoepelend beleidsplan opstellen dat de algemene structuur en verantwoordelijkheden beschrijft, met locatiespecifieke bijlagen per vestiging. Zorg er ook voor dat de BHV-organisatie op elke locatie zelfstandig kan functioneren, zonder afhankelijk te zijn van medewerkers of procedures van een andere vestiging.

Hoe lang is een BHV-certificaat geldig en wanneer moeten mijn medewerkers een herhalingstraining doen?

Een BHV-certificaat is doorgaans één jaar geldig, waarna een jaarlijkse herhalingstraining vereist is om de kennis en vaardigheden op peil te houden. Het is verstandig om de vervaldatums van alle certificaten centraal bij te houden in het BHV-plan, zodat je tijdig kunt plannen en er nooit een situatie ontstaat waarbij BHV'ers met verlopen certificaten actief zijn. Sommige aanbieders, zoals HBO Safe, bieden praktische herhalingstrainingen aan die efficiënt zijn ingepland voor drukke mkb-ondernemers.

Moet het BHV-plan ook rekening houden met thuiswerkers of hybride medewerkers?

Als medewerkers regelmatig op kantoor aanwezig zijn, vallen zij onder het BHV-plan van die locatie en moeten zij op de hoogte zijn van de procedures aldaar. Voor medewerkers die volledig thuis werken, gelden de Arbo-verplichtingen op de thuiswerkplek anders, maar het is als werkgever wel aan te raden om ook hen bewust te maken van basisprincipes zoals het melden van incidenten. Zorg er daarnaast voor dat bij hybride roosters de bezetting van BHV'ers op kantoor altijd gewaarborgd is, ook op dagen met een lage aanwezigheid.

Gerelateerde artikelen

HBO Safe

HBO Safe is sinds 1991 een door KIWA erkende opleider van veiligheidstrainingen in Nederland. Onze trainers en veiligheidsexperts hebben jarenlange praktijkervaring op het gebied van BHV, EHBO, brandpreventie en veiligheidsadvies.

See Full Bio